डॉ. कमला सोहोनी

डॉ. कमला सोहोनी या पहिल्या भारतीय महिला शास्त्रज्ञ असून त्यांचा जन्म १८ जुलै, १९११ रोजी झाला. त्यांनी १९३७ साली मुंबई येथून एम.एस्सी. केलं आणि १९३९मध्ये केंब्रिज, इंग्लंडमधून पीएच. डी.ची पदवी प्राप्त केली. त्यांना अनेक शिक्षण शिष्यवृत्ती मिळाल्या असून त्यातील काही पुढीलप्रमाणे आहेत :
(१) सत्यवती लल्लूभाई सामळदास शिष्यवृत्ती, १९३१, (२) टेक्निकल रिसर्च स्कॉलरशिप, बॉम्बे प्रेसिडेन्सी, १९३३, (३) स्प्रिंगर रिसर्च स्कॉलरशिप, १९३७, (४) सर मंगळदास नथूभाई फॉरिन एज्युकेशन स्कॉलरशिप, १९३७, (५) इंटरनॅशनल फेडरेशन ऑफ युनिव्र्हिसटी विमेन (यू.एस.ए.) ची ट्रॅवलिंग स्कॉलरशिप, १९३८. त्यांना पुढील सन्मान प्राप्त झाले आहेत. लीग ऑफ नेशन्समध्ये भारत, इंग्लंड व अमेरिका या तिन्ही देशांच्या विद्यार्थ्यांचे प्रतिनिधित्व, (लक्झेंबर्ग) १९३८.
त्या राष्ट्रपती पदक विजेत्या असून त्यांच्या संशोधनकार्याचा पुढीलप्रमाणे सन्मान करण्यात आला आहे. (१) इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स, बंगलोर : दुधातील व कडधान्यातील प्रथिनांचे पृथक्करण. ह्युमनायझेशन ऑफ बफेलो मिल्क. (२) सर विल्यम डन इन्स्टिट्यूट ऑफ बायोकेमिस्ट्री, केंब्रिज: वनस्पती पेशींमध्ये ‘सायटोक्रोम’चा शोध. या शोधाबद्दलच केंब्रिज विद्यापीठाने पीएच. डी. पदवी दिली. आंतरराष्ट्रीय शास्त्रज्ञ जगतात नाव झाले. (३) न्यूट्रिशन रिसर्च लॅब, कुन्नूर : तोसला यीस्ट जीवनसत्त्व “प”. (४) इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स मुंबई : कडधान्यांमधील ट्रिप्सीन इनहिबिटर्स. आरे, दूध कॉलनीतील दूध, गुरांचे गवत, वासरांचा आहार, धान-आट्यातील पौष्टिक घटक, नीरा या पेयामधील पौष्टिक घटक, त्यांचे माणसावर परिणाम. नीरा संशोधनाबद्दल त्या वर्षीच्या सर्वोत्कृष्ट संशोधनाबद्दलचे राष्ट्रपती पारितोषिक मिळाले.

लेखकाची पुस्तकं

आहार-गाथा

आहार व आरोग्य विचार 


डॉ. कमला सोहोनी या पहिल्या भारतीय महिला शास्त्रज्ञ असून त्यांचा जन्म १८ जुलै, १९११ रोजी झाला. त्यांनी १९३७ साली मुंबई येथून एम.एस्सी. केलं आणि १९३९मध्ये केंब्रिज, इंग्लंडमधून पीएच. डी.ची पदवी प्राप्त केली. त्यांना अनेक शिक्षण शिष्यवृत्ती मिळाल्या असून त्यातील काही पुढीलप्रमाणे आहेत : (१) सत्यवती लल्लूभाई सामळदास शिष्यवृत्ती, १९३१, (२) टेक्निकल रिसर्च स्कॉलरशिप, बॉम्बे प्रेसिडेन्सी, १९३३, (३) स्प्रिंगर रिसर्च स्कॉलरशिप, १९३७, (४) सर मंगळदास नथूभाई फॉरिन एज्युकेशन स्कॉलरशिप, १९३७, (५) इंटरनॅशनल फेडरेशन ऑफ युनिव्र्हिसटी विमेन (यू.एस.ए.) ची ट्रॅवलिंग स्कॉलरशिप, १९३८. त्यांना पुढील सन्मान प्राप्त झाले आहेत. लीग ऑफ नेशन्समध्ये भारत, इंग्लंड व अमेरिका या तिन्ही देशांच्या विद्यार्थ्यांचे प्रतिनिधित्व, (लक्झेंबर्ग) १९३८. त्या राष्ट्रपती पदक विजेत्या असून त्यांच्या संशोधनकार्याचा पुढीलप्रमाणे सन्मान करण्यात आला आहे. (१) इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स, बंगलोर : दुधातील व कडधान्यातील प्रथिनांचे पृथक्करण. ह्युमनायझेशन ऑफ बफेलो मिल्क. (२) सर विल्यम डन इन्स्टिट्यूट ऑफ बायोकेमिस्ट्री, केंब्रिज: वनस्पती पेशींमध्ये ‘सायटोक्रोम’चा शोध. या शोधाबद्दलच केंब्रिज विद्यापीठाने पीएच. डी. पदवी दिली. आंतरराष्ट्रीय शास्त्रज्ञ जगतात नाव झाले. (३) न्यूट्रिशन रिसर्च लॅब, कुन्नूर : तोसला यीस्ट जीवनसत्त्व “प”. (४) इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स मुंबई : कडधान्यांमधील ट्रिप्सीन इनहिबिटर्स. आरे, दूध कॉलनीतील दूध, गुरांचे गवत, वासरांचा आहार, धान-आट्यातील पौष्टिक घटक, नीरा या पेयामधील पौष्टिक घटक, त्यांचे माणसावर परिणाम. नीरा संशोधनाबद्दल त्या वर्षीच्या सर्वोत्कृष्ट संशोधनाबद्दलचे राष्ट्रपती पारितोषिक मिळाले.

डॉ. कमला सोहोनी या आंतरराष्ट्रीय कीर्तीच्या अभ्यासक व शास्त्रज्ञ आहेत. अन्य अनेक विषयांबरोबरच त्यांनी आहार या विषयावरही शास्त्रशुध्द, प्रयोगनिष्ठ संशोधन केले आहे.
आपले हे ज्ञान इंग्रजीतील निबंधातून, शोधपत्रिकांतून बंदिस्त राहू नये, ते सर्वसामान्य लोकांच्या उपयोगास यावे असे कमलाताईंच्या मनात आले आणि त्यांनी मराठी नियतकालिकांतून लेख लिहिण्यास सुरुवात केली. हे सर्व लेख, त्यांनी स्वत: केलेल्या आहार-प्रयोगांवर आधारित आहेत. वेगळया शब्दात सांगायचे म्हटले तर आपले स्वयंपाकघर हीच आपली ‘र-रस’ प्रयोगशाळा मानणार्‍या कमलाबाईंचे हे सगळे लेखन ‘आधी केलं, मग सांगितलं’ या स्वरूपाचं आहे. आपला आहार हा केवळ आपल्या शरीरप्रकृतीशीच संबंधित नसतो, तर तो आपल्या एकूण जीवनाशी, आपल्या व्यक्तिमत्त्वाशी निगडीत असतो; त्यामुळेच प्रत्येकाने स्वत:च्या गरजेपुरती का होईना आपल्या आहाराची नीट माहिती करून घेणे आवश्यक ठरते. या पुस्तकातून अशी माहिती सोप्या, साध्या शब्दात, सहजशैलीत दिली आहे. मुख्य म्हणजे शास्त्रीय लेखात दिलेल्या माहितीचा पाठपुरावा करणार्‍या काही पाककृतीही त्यांनी या पुस्तकात सुचविल्या आहेत. म्हणूनच हे पुस्तक वाचून सामान्य माणूस निश्चितच तृप्त होईल.


100.00 Add to cart